Het misbruik in Rotherham vond plaats in auto's, bosjes en op openbare speelplaatsen.
Het misbruik in Rotherham vond plaats in auto's, bosjes en op openbare speelplaatsen. © AFP

Hoe het kan dat 1400 Britse kinderen jarenlang 'ongemerkt' zijn misbruikt

In de Noord-Engelse stad Rotherham zijn tussen 1997 en 2013 1400 minderjarigen mishandeld, ontvoerd en verkracht, blijkt uit een rapport dat gisteren is verschenen. Het misbruik was bekend bij de autoriteiten. Toch werd er niets gedaan. De voornaamste verklaring is dat de politie bang was van racisme te worden beschuldigd. 'Dat ligt in Groot-Brittannië extreem gevoelig', zegt Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn vanuit Londen.

De meisjes werden verkracht door verschillende daders, overgebracht naar andere steden, ontvoerd, geslagen en geïntimideerd.

De misbruikte meisjes zijn overwegend blank, terwijl de daders bijna allemaal van Pakistaanse komaf zijn. Dit simpele gegeven leidde ertoe dat hulpverleners, agenten en de lokale autoriteiten de verhalen over seksuele uitbuiting liever in de doofpot stopten. 'Racisme neigt in de Britse cultuur eerder naar het Amerikaanse dan naar het Nederlandse model', aldus Van IJzendoorn. 'Een Zwarte Piet zou in Groot-Brittannië ondenkbaar zijn. Iemand die zich hier schuldig maakt aan racisme verliest per direct zijn baan.'

Ook het 'hoge machogehalte' bij de autoriteiten in Rotherham, een Noord-Engelse industriestad, speelt een rol, denkt Van IJzendoorn. 'De feiten werden onderschat, de vrouwen niet serieus genomen.'

'De politie keek met minachting neer op de meisjes', constateert hoofdonderzoeker Alexis Jay in het rapport. Omwille van de 'gemeenschapscohesie' trachtten de autoriteiten 'de etnische dimensie' te verdringen.

Meisjes werden niet geloofd
Het rapport dat gisteren uitkwam, is het vierde verslag over seksuele uitbuiting van minderjarigen in Rotherham. Nooit eerder werd het falen van de lokale autoriteiten zo duidelijk in kaart gebracht. 'Al vanaf het begin was er duidelijk bewijs dat kindermisbruik een ernstig probleem was in Rotherham. Dat bewijs kwam van buurtwerkers en jeugdwerkers die de jongeren en kinderen goed kenden', schrijft onderzoeker Jay.

Toch gebeurde er lange tijd niets. De meisjes werden vaak niet geloofd of beschuldigd van 'overdrijving'. Ook werd bewijsmateriaal in politieverslagen bewust verdraaid of weggelaten.

De misdaden die in het onderzoeksrapport worden beschreven, zijn gruwelijk. Zo valt te lezen dat 'de meisjes werden verkracht door verschillende daders, overgebracht naar andere steden, ontvoerd, geslagen en geïntimideerd'. In sommige gevallen bedreigden de mannen de meisjes met vuurwapens en dwongen hen toe te kijken hoe anderen werden verkracht. Ook werden slachtoffers met benzine overgoten, waarna gedreigd werd hen in brand te steken. De jongste slachtoffers waren 11 jaar oud.

De verkrachtingen vonden plaats in auto's, bosjes en op speelplaatsen. Een pooier ontving 'per deal' ongeveer 200 pond (250 euro). 'De meisjes kwamen over het algemeen uit kwetsbare gezinnen', zegt Van IJzendoorn. 'Ze werden gemanipuleerd met cadeautjes, zoals sigaretten, mobiele telefoons en cannabis. Er is ook een dode gevallen. De 17-jarige Laura Wilson stapte vier jaar geleden naar de familie van een van de daders om hen te informeren. Ze werd vervolgens neergestoken en in een kanaal gegooid omdat ze de familie te schande had gemaakt.'

Het was wel bekend dat er sprake was van misbruik, maar niet dat het op zulke grote schaal gebeurde.

'Engeland verkeert in shock'
Na de moord op Wilson en enkele rechtszaken tegen Pakistaanse pooiers, stond Rotherham even in de schijnwerpers, maar de aandacht ebde langzaam weer weg. Het laatste onderzoeksrapport heeft iedereen wakker geschud.

Van IJzendoorn: 'Engeland verkeert in shock. Het was wel bekend dat er sprake was van misbruik, maar niet dat het op zulke grote schaal gebeurde.'

De afgelopen jaren zijn soortgelijke zaken naar boven gekomen in steden als Rochdale, Oldham, Bradford, Derby en Oxford. 'De meeste zijn probleemsteden. Net als in Rotherham zijn er bendes actief. Die hielden zich eerst bezig met drugshandel, maar sinds de prijzen zijn gedaald hebben ze zich toegelegd op vrouwenhandel.'

De laatste tijd wordt het probleem serieuzer genomen, stelt Van IJzendoorn. 'De lokale autoriteiten zien er nu scherper op toe, maar het misbruik zal zeker niet opeens gestopt zijn.'

Dat blijkt ook uit het rapport: alleen al in de eerste vijf maanden van dit jaar waren er al 51 meldingen van seksueel misbruik onder Britse kinderen. De voorzitter van de gemeenteraad van Rotherham, Roger Stone, is als gevolg van de schokkende onderzoeksresultaten opgestapt.